Thời trang đã mang đến điều gì cho chúng ta? Dường như câu hỏi này luôn được đặt ra bởi các nhà thiết kế, giám đốc điều hành, các nhà bán lẻ, biên tập viên đến từ các tạp chí thời trang danh tiếng và ngay cả những người mua sắm trên toàn thế giới. Nó có phải là một loại dữ diệu máy tính máu lạnh? Đó có phải là một biểu hiện lãng mạn trong nền văn hóa? Nó là nghệ thuật? Nó có phải là kinh doanh không? Nó có “chết” không?

Glenn O’Brien (một nhà văn người Mỹ có sức ảnh hưởng cực lớn lên ngành nghệ thuật, âm nhạc và thời trang của Hoa Kỳ) đã từng nói rằng câu trả lời mà chúng ta luôn tìm kiếm bấy lâu nay đang nằm đâu đó trong “vùng phi quân sự giữa thời trang và thương mại”. Và Pierre Bergé chính là đáp án. Thế nhưng, bây giờ đã quá muộn để hỏi nữa rồi.

Nếu bạn biết đến công việc của Yves Saint Laurent (một trong những cái tên có sức ảnh hưởng với ngành thời trang Pháp vào thế kỉ 20), thì chắc bạn cũng phải biết đến những di sản để lại của Pierre Bergé. Ông đã điều hành thương hiệu và có một quãng thời gian tuyệt vời với người bạn đời Saint Laurent từ năm 1961 cho đến lúc họ chính thức kết hôn vào năm 2008, thì đó cũng là những ngày tháng cuối cùng của nhà thiết kế tài hoa người Pháp. Pierre Bergé thường được nhớ đến như là một doanh nhân đứng đằng sau cái cảm hứng nghệ thuật của Yves, nhưng những di sản của ông lại lớn hơn nhiều so với một nhà đầu tư thời trang bình thường.

Yves Saint Laurent và Pierre Bergé

Giữa thập niên 50s của thế kí 20, Bergé chuyển đến kinh đô Paris ở cái tuổi 18 với hoài bão trở thành một người sưu tầm và buôn sách quý hiếm, như chính ước mơ từ những ngày thơ ấu của mình. Chàng trai ấy đã tự nói với bản thân rằng cái nhìn của mình về thế giới sẽ không bao giờ bị đánh mất, và điều đó đã được chứng minh bởi mối tình với văn học trong suốt cuộc đời của ông.

Giai thoại truyền rằng vào ngày đầu tiên sống trong cái thành phố mà người ta hay gọi bằng cái tên mỹ miều là “kinh đô của ánh sáng”, nhà thơ Jacques Prévert nổi tiếng đã vô tình ngã đè lên người của ông từ một cái cửa sổ nằm trên đại lộ Champs-Élysées. Từ mối nhân duyên bất ngờ ấy, ông đã có cơ hội làm bạn với rất nhiều tên tuổi khác như Jean Cocteau (một thiên tài trong giới nghệ thuật Châu Âu, đã từng hợp tác với Pablo Picasso trong rất nhiều dự án nghệ thuật nổi tiếng) và Albert Camus (một nhà văn tiêu biểu của chủ nghĩa hiện sinh, đã từng giành giải Nobel Văn học năm 1957).

Jean Cocteau

Với quan điểm- mỗi thương hiệu thời trang là một doanh nghiệp thì sự kết hợp giữa sự sáng tạo của một nhà thiết kế thời trang và sự am hiểu về kinh doanh của một GĐ Điều Hành luôn là một ưu tiên hàng đầu. Chúng tôi nghĩ rằng các nhà thiết kế và các công ty đang nắm giữ họ, như là sự hơp tác giữa François Pinault (tập đoàn Kering) với Alessandro Michele (Giám đốc sáng tạo của Gucci) hay là Bernard Jean Étienne Arnault (tập đoàn LVMH) và Nicholas Ghesquière (giám đốc sáng tạo của Louis Vuitton),  tất thẩy họ đều nắm giữ vai trò to lớn quyết định sự sống chết của một thương hiệu. Tuy nhiên trên thực tế, cặp đôi duy nhất có thể đối đầu với mô hình kết hợp lần đầu tiên được Bergé sử dụng để giải quyết công việc và cuộc sống cá nhân của Yves Saint Laurent, chính là ông hoàng Valentino Garavani cùng người bạn đời Giancarlo Giammeti.

Valentino Garavani (phải) và Giancarlo Giammetti (trái)

Trong thời gian làm việc tại YSL, thương hiệu mà ông đồng sáng lập vào năm 1961, Bergé đã nổi lên như một nhận vật vật quan trọng và hùng vĩ trong ngành. Vào năm 1967, YSL Rive Gauche đã được ra mắt như là một dòng sản phẩm “ready-to-wear” và Saint Laurent chính thức đặt những nền móng đầu tiên của mình, cùng với “Safari“, “Mondrian” và “Le Smoking“, những bộ sưu tập đã từng được coi là một cuộc cách mạng dành cho thời trang nữ và đã giải quyết những khái niệm hiện đại về nữ quyền luôn được chú ý.

Bergé đã từng nói: “Chanel đã cho phụ nữ sự tự do, nhưng Yves Saint Laurent đã cho họ sức mạnh”.

Các quan điểm của Bergé rất mạnh mẽ và luôn bị giới hạn bởi sự hư vô. Ông đã từng nói rằng “Tôi không tin vào linh hồn ở bản thân tôi hay kể cả những đối tượng khác”. Đối với những người luôn tìm cách thu thập một trong những bộ sưu tập nghệ thuật có ảnh hưởng nhất và có “hồn” nhất trong lịch sử đương đại, thì đó là một tuyên bố rất khó chịu.

Bức hình huyền thoại của Le Smoking và nhiếp ảnh gia Helmut Newton

Chiếc áo khoác safari nổi tiếng

Bộ sưu tập Mondrian đã đi vào lịch sử

Về bộ sưu tập nghệ thuật của họ thì thứ đáng chú ý nhất chính là “L’Amour Fou”, một bộ phim tài liệu của Pierre Thoretton về Saint Laurent, do chính Bergé thuật lại. Bên cạnh đó, cả hai đều là những “thợ săn kho báu” trên quy mô toàn cầu với hơn 733 món đồ giá trị được đặt trong viện bảo tàng như là những tương Phật làm bằng vàng Lavish, những chiếc thảm cực hiếm Thổ Nhĩ Kỳ, dao găm trang sức đến từ Ấn Độ hay đồ nội thất của vua Louis XV được mạ vàng. Ngoài ra, họ còn được biết đến với sự biến mất của 2 tượng đồng gây tranh cãi tại Cung Điện Hoàng Gia Mùa Hè của Trung Quốc vào năm 1860 trong Cuộc Chiến Tranh Thuốc Phiện lần 2- Bergé đã cho đấu giá chúng mặc dù nhận phải sự phản đối từ chính phủ Trung Quốc (Sau đó chúng được mua lại bởi ông chủ của tập đoàn Kering– François-Henri Pinault, và được trao trả lại cho Trung Quốc như là một phần của sứ mệnh ngoại giao cùng với tổng thống Pháp– François Hollande). Bộ sưu tập này đã thu về cho cả hai 484 triệu đô la. Bergé đã mô tả cuộc đấu giá này với tạp chí The New York Times là “Rất bạo lực. 80-90 triệu cho một chiếc ghế bành. Rất bạo lực. Đó giống như là một buổi lễ trừ tà hơn là một cuộc đấu giá.”

L’AMOUR FOU

12 con giáp làm bằng đồng nổi tiếng. Trong đó, Bergé đã từng đem đấu giá đầu chuột và đầu thỏ

Bergé còn là một nhà hoạt động nhân đạo với những đấu tranh về quyền lợi cho người đồng tính. Ông là một thành viên trong hội đồng quản trị của tờ nhật báo nổi tiếng Le Monde giúp chống lại cuộc khủng hoảng AIDS tại Pháp, thành lập quỹ Yves Saint Laurent với các đối tác của ông để xây dưng nên bảo tàng nghệ thuật BerberMarrakesh cũng như đóng góp cho dự án lâu dài Jardin Majorelle của Saint Laurent (thu hút hơn nửa triệu du khách mỗi năm), là một Chủ tịch Danh Dự của nhà hát Opera Quốc Gia tại Paris. Sau đó ông tham gia vào chính trị và trở thành bạn thân của François Mitterrand (cựu tổng thống Pháp) và được bổ nhiệm làm Đại Sứ Thiện Chí của UNESCO vào năm 1992.

Jardin Majorelle

 

Bergé sau đó bắt tay vào cuộc chiến với thương hiệu YSL, sau khi bán cho Sanofi vào năm 1993, và tiếp tục bỏ rơi nó sau khi được Gucci mua lại vào năm 1999. Ông không có gì tốt để nói về các giám đốc sáng tạo, những người đã từng cống hiện và thành công tại YSL, bao gồm cả Tom Ford, người mà ông cho là “không có khả năng thành công tại Yves Saint Laurent” và kể cả Stefana Pilati (thương hiệu Ermenegildo Zegna), người mà ông gọi là “không có gì cả”. Tuy nhiên , ông đã để mắt đến tài năng trẻ Hedi Slimane khi ông bổ nhiệm anh vào vị trí giám đốc nghệ thuật và bộ sưu tập vào năm 1997.

Một chiếc váy lụa khá là hiếm đến từ BST Thu/Đông 2001 của Tom Ford

Hedi Slimane

Bằng nhiều cách, Slimane mang theo ngọn đuốc tinh thần cho Bergé, người thầy của mình, cũng như Saint Laurent kể cả khi anh ta không còn chủ động thiết kế nữa. Cả SlimaneBergé đều là những nhà trí thức luôn coi thẩm mỹ như là một thuật ngữ của triết học chứ không phải là những “giám đốc sáng tạo” thông thường. Họ đều là những nhà kỹ trị, luôn đánh giá trí tuệ và tránh né những ý kiến của quần chúng, bất kể là những quyết định của họ gây tranh cãi thế nào đi chăng nữa.

Hedi Slimane AW14

Bergé đã qua đời vào ngày 8/9/2017 ở cái tuổi 86, cũng là thời điểm mà ngành công nghiệp thời trang đang dần mất đi sự sang trọng lẫn tầm nhìn hơn bao giờ hết. Các thương hiệu luôn ưu tiên cho các xu hướng ngắn hạn hơn là những cái nhìn dài hạn. Tính phù phiếm của ngành thời trang cao cấp giờ đây lại được dẫn dắt bởi sự vô lý mang tên Vetements và những bộ quần áo mà chúng ta thường thấy ngoài đường càng ngày trở nên tầm thường hơn trong thời trang nam giới.

Internet đã đồng hóa về mặt hình ảnh và cảm nhận văn hóa của các thanh thiếu niên tại các thành phố lớn trên thế giới, chỉ chừa lại một khoảng trống nhỏ nhoi dành cho sự đổi mới cũng như các sự thể hiện mang tính cá nhân. Ngày nay, những người có tầm nhìn, sự hiểu biết về kinh doanh cũng như cái việc cảm nhận hương vị một cách tuyệt vời như Bergé là vô cùng hiếm hoi, đặc biệt là trong lĩnh vực thời trang.

Những trang sách phiêu lưu của cuộc đời ông cuôi cùng cũng đã được khép lại, nhưng với kết thúc để ngỏ cho nghệ thuật thời trang của Thế giới. Ông đã từng có những quan điểm sâu sắc về thẩm mỹ và sự dũng cảm để biến mọi thứ thành hiện thực. Karl Lagerfeld đã gọi ông là người đàn ông của những “quyển sách cũ”. Thế nhưng ông đã từng là một thực thể hoàn toàn hiện đại ở thế kỷ 20- một người đàn ông có các quy tắc và những hương vị vô song. Ông là một người tiên phong trong lĩnh vực thời trang và nghệ thuật, một người sẽ được ghi nhớ mãi mãi.

Sau một cuộc sống tốt đẹp, chỉ còn vương vấn lại một câu hỏi: Tại sao lại dùng nghệ thuật như là một thứ để mua bán?

Bergé đã trả thời, theo một cách lãng mạn và thực dụng :”Tháng 4 năm 2007, tôi biết được rằng Yves Saint Laurent có một khối u trong não, và anh ấy đã qua đời vào ngày 1/6/2008. Trong khoảng thời gian 14 tháng đó, tôi đã dành rất nhiều thời gian để suy nghĩ về những gì sẽ xảy ra. Chỉ có một giải pháp duy nhất: đấu giá. Một cuộc đấu giá sẽ khiến cho mọi người phải nhớ mãi. Đó là những gì mà tôi muốn làm.”

Yves Saint Laurent

Nguồn: HYPEBEAST – Visionnaire: On the Life and Death of Pierre Bergé

 

Comments